Historia Stężycy

Towarzystwo integrowało zarówno tych, którzy mieszkali w Stężycy jak i tych, których ród stąd się wywodził, a z różnych przyczyn zostali rozproszeni po Polsce i świecie. Towarzystwo w ciągu swojej działalności zyskiwało coraz szersze  poparcie i skupia około 1500 członków.

 

Warto nadmienić, iż wśród członków Towarzystwa znalazły się również instytucje i organizacje prawne. Towarzystwo działając zgodnie ze Statutem TPS współpracowało z instytucjami i organizacjami społecznymi wśród których należy wymienić: GOK (w którym mieści się siedziba TPS),  Radę i Urząd Gminy, OSP Stężyca, Gimnazjum Publiczne w Stężycy, Szkołę Podstawową w Stężycy, Gminną Biblioteką Publiczną wspólnie przygotowując uroczystości rocznicowe i okolicznościowe.

 

Tradycją stały się coroczne lipcowe dwudniowe spotkania  członków i sympatyków Towarzystwa na stadionie sportowym, na którym corocznie płonie ognisko pokoleń. Spotkania te z czasem nazwane zostały Dniami Stężycy. Uroczystościom towarzyszą występy młodzieży i Chóru Seniora, odczyty na tematy historyczne i wystawy tematyczne. W ciągu soboty spędzano czas rodzinnie bawiąc się nierzadko do rana, zaś w drugi dzień uroczystości inauguruje msza w intencji zmarłych i żyjących członków Towarzystwa. W niedzielę odbywa się również zebranie członków i sympatyków TPS, na którym składane jest sprawozdanie z rocznej działalności Zarządu TPS. Swoją działalnością kulturalną wspierał Towarzystwo przez szereg lat Klub Seniora wraz  z Chórem Seniora, którego kierownikiem był p. Zdzisław Siński. 

 

Pomimo różnorakich trudności finansowych czy lokalowych Towarzystwo w ciągu lat 1977-2007 może poszczycić się wieloma osiągnięciami. Wśród ważniejszy należy wspomnieć:

Założenie w 1979 r. Muzeum Ziemi Stężyckiej (obecnie gościnnie mieszczące się w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Stężycy, w którym gromadzone są: dokumenty, fotografie, numizmaty, narzędzia domowe i rolnicze ilustrujące życie mieszkańców Stężycy i okolic w minionych latach. Systematycznie wzbogacana jest biblioteczka regionalna, w której gromadzone są publikacje dotyczące Stężycy i okolicznych miejscowości. Książki pozyskiwane są w drodze zakupu, darowizn i wymiany między Towarzystwami Regionalnymi (min. z Ryk, Dęblina, Fajsławic, Kurowa, Puław czy Sobieszyna). Szczególnie cieszą przekazywane na rzecz zbiorów Muzeum prace magisterskie o tematyce regionalnej  i historycznej.

 

W 1984 staraniem władz Towarzystwa ufundowano granitową tablicę upamiętniającą żołnierzy wszystkich frontów  II wojny światowej, Armii Krajowej i więźniów  obozów zagłady - mieszkańców Stężycy, którzy zginęli w latach 1939-1945.

 

 Rok później tablicą pamiątkową uhonorowano Bronisławę i Jana Wojdatów - społeczników i wieloletnich nauczycieli miejscowej szkoły powszechnej. Tablica ta wmurowana została w ścianę budynku GOK , którego jednym z inicjatorów budowy był Jan Wojdat. 

 

W roku 1988 Towarzystwo uczciło granitowym obeliskiem 700-lecie istnienia Stężycy. 

 

W 1989 r. Towarzystwo zajęło pierwsze miejsce i otrzymało nagrodę pieniężną (3 miliony złotych) w ogólnopolskim konkursie ogłoszonym przez Ministerstwa Kultury pt. „Za wyróżniające dokonania w regionalnych towarzystwach kultury w 1989 r."

 

Na szczególne uznanie zasługuje ufundowanie przez instytucje i lokalną społeczność sztandaru Towarzystwa w 1994 r. Od tego roku corocznie uczestniczy on  w uroczystościach patriotycznych, lokalnych jak i religijnych. 

 

Kolejnym przedsięwzięciem było uczczenie tablicą pamiątkową i nazwaniem jednej z ulic imieniem ks. Prałata Edwarda Bielińskiego-wieloletniego proboszcza stężyckiego i inicjatora odbudowy kościoła parafialnego. Uroczystość ta miała miejsce w 1995 r. 

 

W 1998 r. staraniem Towarzystwa odnowiono zabytkowy grobowiec rodziny Szwelingów na cmentarzu parafialnym w Stężycy. 

 

W 2001 r. na wniosek Zarządu postanowiono uczcić pamięć mgra Henryka Frąckiewicza - założyciela TPS. W 2004 r. odnowiony stadion został nazwany Jego imieniem.

 

Obecnie Towarzystwo przekształciło się w Stowarzyszenie Pożytku Publicznego i stanęło wobec nowych wyzwań min. renaturalizacji Łachy Stężyckiej.

 

Przez trzydzieści lat działalności TPS  wydawało publikacje dotyczące historii regionalnej, przez te lata nazbierało się ich powyżej 40. Wygłoszono ponad 30 referatów publikowanych i nie publikowanych. 

 

Tych kilka przykładów wskazuje iż „mała ojczyzna" jaką jest Stężyca dla wielu stanowi silny element tożsamości lokalnej.

 

W okresie dotychczasowej działalności Towarzystwa na zawsze odeszło wielu jego zasłużonych członków: Stefania Czapska, Stanisława Czerska, Jan Domański, Tadeusz Domański, Henryk Frąckiewicz, Klemens Kurzyp, Marcin Łukaszek, Maria Markowska, Franciszek Pawłowski, Janina Oleksy, Stanisław Semla, Bogusław Wasilewski i Florian Zagożdżon. Pozostaną oni na zawsze w naszej  pamięci. 

 

Niniejsze wystąpienie jest tylko zarysem działań i dokonań Towarzystwa przez okres 30 lat.

 

Jarosław Frąckiewicz  

 

Zobacz również